eISSN:2148-0710 - pISSN:1301-6229 English
Anasayfa  |  Künye   |  Haberler  |  İletişim

Menü

Hızlı Erişim







DİLBİLİMİNİN BÜYÜKBABASI HUMBOLDT
(Grandfather of Linguistics Humboldt )

Yazar : Mehmet Akif Duman    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2020
Sayı : 84
Sayfa : 409-434
Dergiye Geliş Tarihi : 10.08.2020
Yayımlanma Tarihi : 27.12.2020
DOI Number: :
Cite : Mehmet Akif Duman , (2020). DİLBİLİMİNİN BÜYÜKBABASI HUMBOLDT. Ekev Akademi Dergisi, 84, p. 409-434. Doi: 10.17753/Ekev1626.


Özet
Dilbilimin kurucularından sayılan Wilhelm von Humboldt’un bu kapsamdaki görüşlerinin merkezinde on sekiz maddelik yarım kalmış notları vardır. Thesen zur Grundlegung einer Allgemeinen Sprachwissenschaft (Genel Dilbilimin Temeli Üzerine Tezler) başlıklı notlar teorik izahatın nesnel çözümlere dönüşmeye başladığı noktada kesilmesine rağmen dile yöneltilen bakışın farklılığı ve orijinalliği ile Humboldt’un görüşlerine ışık tutar niteliktedir. Bu metni merkeze alarak yapılan tetkikin Humboldt’un dilbilim anlayışı için mümkün olduğunca geniş ve işlevsel bir çerçeve çizmesine çalışılmıştır. Dilbilim araştırmaları için bir sistem arayışında olan Humboldt dilin yaşayan bir varlık olması ve sonsuzluğu karşısında temkinli olsa da mütalaalarını “genel dil”, “özel dil” ve bunların hülasalarının toplamı olan “tarihi dil” tasnifi yapacak kadar ilerletir. Bilhassa geist’ın dili taşıma özelliği ve dilin aşkınlığı konusundaki tespitler, dillerin etkileşim özelliklerinden dolayı bir bütün olarak ele alınmaları gerekliliği ve dilin hem kültürü taşıması hem de yaratması gibi çıkarımlar onun bakışının ne kadar kapsayıcı ve orijinal olduğunu gösterir. Herkesin hâlihazırda kullandığı ve konuşmayı şekillendiren ortak bir “metin geleneği” (alm.Texttradition) olmasına rağmen her bireyin, her seferinde yeni bir “metin türü” (alm.Textsorten) üretiyor olması ve konuştuğumuz dil kadar, yani bildiğimiz kelime miktarınca düşünüyor olmak bilişselliğin de incelenmesini gerekli kılar. Sadece “düşünce ve dil”, “ben ve dünya rabıtası”, “semiyotik”, “dil ve ulusal karakter” bu bağlamda incelenmemiş bilişsellik müstakil olarak kapsama alınarak Humboldt’un dil felsefesine dönüşüne kadar kapsam genişletilmiştir. Dil ile halkın konuştuğu dili anlayan ve dili düşüncenin yaratıcı aracı sayan Humboldt’un dilbilim konusundaki görüşlerini idrak etmeden “dilbilim” hakkında hüküm vermek nerdeyse imkânsızdır.

Anahtar Kelimeler
Wilhelm von Humboldt, dilbilim, Dil Felsefesi, Semiyotik, Noam Chomsky, Karl Bühler.

Abstract
Wilhelm von Humboldt, one of the founders of linguistics, has eighteen points of unfinished notes in the center of his views about this matter. Although the notes titled “Theses on the foundation of general linguistics” ceased at the point where the theoretical explanation began to turn into objective solutions, it sheds light on Humboldt's views with the distinction and originality of the language directed. It was tried to draw a wide and functional framework for Humboldt's linguistic understanding as much as possible. Looking for a system for linguistics, Humboldt is wary of the language being a living being and its infinity. Nevertheless, he advances his opinions enough to classify it into “general language”, “special language” and their extracts “historical language”. Especially geist's feature of carrying the language and the transcendence of the language, the necessity of addressing languages as a whole due to their interactivity and implications such as the language carrying and creating culture shows how inclusive and original his look is. Although there is a common “text tradition” that everyone already uses and shaping speech, the fact that each individual is producing a new “text type” each time and one thinks only through the words in his mind, it requires the study of “cognition”. Only “thought and language”, “me and the world”, “semiotics”, “language and national character” have not been studied in this context, and the content has been extended until Humboldt's return to language philosophy. It is almost impossible to make a judgment about “linguistics” without realizing the views of Humboldt, who understands the language and the language spoken by the people and regards language as the creative tool of thought.

Keywords
Wilhelm von Humboldt, Linguistics, Philosophy Of Language, Semiotics, Noam Chomsky, Karl Bühler.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Yayın Kabulü

    Kıymetli Yazarlarımız,

    Dergimizin 87. sayısı yayımlanmıştır. 

    Dergimizin 88. sayısı (güz sayısı) için makale kabulu sona ermiştir. 89. sayımız (2022 kış sayısı) için makale kabul edilmektedir. 

     Dergimiz 2021 yılı itibariyle derleme çalışmaları kabul etmemektedir. 

    Kıymetli Yazarlarımız,

    Dergimizin "Hakkımızda" menüsünü inceledikten sonra makalelerinizi dergi sistemine yüklemenizi rica ediyoruz. 

    Dergimize gönderilen çalışmalarda TR Dizin Başvuru Koşulları ve Dergi Değerlendirme Kriterleri gereğince araştırma etiğine yönelik neler yapıldığı ve araştırmanın hangi etik kriterler dikkate alınarak hazırlandığı açıklanmalıdır. Ayrıca araştırmaların niteliğine göre etik kurul belgesi veya uygulama izni makalenin ekinde verilmelidir. Dergimizin 2020 yılı ikinci sayısı itibariyle bütün çalışmalar için bu kurallar işletilecektir.

    Sayın Yazarlarımız, 1 Ocak 2019 itibariyle dergimizde yayımlancak makalelerin intihal raporlarının da dergimize iletilmesi gerekmektedir. İntihal raporlarında kabul edilebilir benzerlik oranı %15'tir ve makalenin tamamının ayrıntılı raporu gerekmektedir.

    ÇALIŞMALARINIZLA İLGİLİ İSTEK VE SORULARINIZI, SADECE dergi@ekevakademi.org ADRESİNDEN E-POSTA OLARAK YA DA MAKALE TAKİP SİSTEMİ ÜZERİNDEN MESAJ YOLUYLA İLETİNİZ. 

    EKEV AKADEMİ DERGİSİ'NE GÖNDERİLEN ÇALIŞMALAR EDİTÖR ONAYI ALINMADAN GERİ ÇEKİLEMEZ VE BAŞKA BİR DERGİDE YAYIMLANAMAZ. GÖNDERDİĞİNİZ ÇALIŞMALARIN TELİF HAKKI DERGİYE AİT OLUP AKSİ DURUMDA OLUŞABİLECEK SORUNLARDAN YAZAR SORUMLUDUR.

    DERGİMİZDE YAYIMLANAN MAKALELERİNİÇERİĞİNDEN VE İÇERİĞİNDE YER ALAN İFADELERDEN MAKALE YAZAR/YAZARLARI SORUMLUDUR.

    Yazı gönderme ve kabul işlemleri artık sitemizdeki menüden ulaşılabilen Makale Takip Sistemi vasıtasıyla online olarak gerçekleştirilmektedir.Yazarlarımız Makale Takip Sistemi'ne üye olup üyelik onay işleminden sonra yazılarını Sistem üzerinden gönderebilmektedir.

    UYARI!! LÜTFEN GÖNDERECEĞİNİZ MAKALELERİ YAZIM VE YAYIN KURALLARIMIZA GÖRE YENİDEN GÖZDEN GEÇİREREK GÖNDERİNİZ.



Adres :
Telefon : Faks :
Eposta :dergi@ekevakademi.org

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri