eISSN:2148-0710 - pISSN:1301-6229 English
Anasayfa  |  Künye   |  Haberler  |  İletişim

Menü

Hızlı Erişim







IV. MURAD’IN TORUNU FATMA HANIM SULTAN’A AİT BİR VAKFİYE
(The Waqfiya of Fatma Hanım Sultan daughter of Melek Ahmed Pasha )

Yazar : Ahmet Ateşyürek    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 25
Sayı : 85
Sayfa : 1-13
Dergiye Geliş Tarihi : 21.01.2021
Yayımlanma Tarihi : 31.03.2021
DOI Number: :
Cite : Ahmet Ateşyürek , (25). IV. MURAD’IN TORUNU FATMA HANIM SULTAN’A AİT BİR VAKFİYE. Ekev Akademi Dergisi, 85, p. 1-13. Doi: 10.17753/Ekev1853.


Özet
Vakıf toplum hayatımızda yardımlaşmanın en güzel örneklerini sunan bir müessesedir. Osmanlı toplum hayatında da eğitimden sağlığa, barınmadan istihdama kadar birçok alanda vakıflar öncü rol oynamıştır. Tutulan kayıtlar da işin içine girdiğinde, vakıflar geçmişten günümüze bilgiler aktaran değerli kaynaklara dönüşmektedir. Bu kayıtların tutulduğu vakfiyeler, bize Osmanlı toplumunu tanımamızı sağlayacak bilgiler sunmaktadır. Bu bilgiler arasında vakıf kurucularının kimlikleri de yer almaktadır. Osmanlı döneminde toplumsal sınıfına ve cinsiyete bakılmaksızın herkes vakıf kurabiliyordu. Vakıflarda kadınlar hem yönetici olarak çalışabilmekte hem de bu hayır kurumlarında muallimelik gibi görevler alabilmekteydi. Kadınlar vakıf kurucusunun talebi olması durumunda mütevelli de olabilmekteydi. Vakıf kurucusu kadınlar arasında padişah eşleri ve kızları önemli bir yer tutmaktadır. Hanedan üyeleri sahip oldukları geniş imkânları sosyal, kültürel, eğitim gibi birbirinden farklı alanlarda ihtiyaç sahibi insanların istifadesine sunmuşlardır. Bu makalenin amacı IV. Murad’ın torunu Fatma Hanım Sultan’a ait vakfiyelerin mahiyetidir. Fatma Hanım Sultan’ın hayatına dair malumat kısıtlıdır. Vakfiyelerdeki bilgilerden Fatma Hanım Sultan’ın annesi İsmihan Sultan’ın ömrü vefa etmediği için tamamlayamadığı vakıf işlerini üstlendiği anlaşılmaktadır. Vakfedilenler arasında fakir kırk öğrencinin okutulduğu bir mektep bulunmaktadır. Vakfiyede mektebin, mektep görevlilerinin ve talebelerin ihtiyaçlarının nakdî ve aynî olarak karşılanmasına yönelik ayrıntılı hizmet şartları yer almaktadır. Ayrıca çok sayıda insana gelir sağlayacak hizmet şartlarının koşulduğu anlaşılmaktadır. Bu bilgiler ışığında, hanedan üyesi kadınların toplumda eğitimden ekonomiye birçok alanda aktif oldukları ve devlet-toplum buluşmasında ciddi bir rol üstlendikleri bir kez daha görülmüş olmaktadır.

Anahtar Kelimeler
Tarih, Vakıf, Vakfiye, Osmanlı Devleti, Fatma Hanım Sultan.

Abstract
The foundation is an institution that offers the best examples of cooperation in our social life. Foundations played a pioneering role in Ottoman social life in many areas from education to health, from shelter to employment. Foundations turn into valuable resources that convey information from the past to the present when the records kept are also involved. The waqfiyas in which these records are kept provide us with information that will enable us to get to know the Ottoman society. This information includes the identities of foundation founders. In the Ottoman period, anyone could establish a foundation regardless of social class and gender. In foundations, women could both work as managers and take positions such as teacher and mullah in these charities. Women could also become trustees at the request of the founder of the foundation. The wives and daughters of the sultans have an important place among the founding women of the foundation. The members of the dynasty offered their wide range of opportunities to the use of people in need in different fields such as social, cultural and education. The purpose of this article is the nature of the waqfiyas of Fatma Hanım Sultan, the granddaughter of IV. Murad. Information about Fatma Hanım Sultan's life is limited. From the information in the waqfiya, it is understood that Fatma Hanım Sultan's mother İsmihan Sultan has undertaken the foundation works that she could not complete because her life did not pass. Among those who are endowed, there is a school where forty poor students are taught. The waqfiyas includes detailed service terms for meeting the needs of the school, school officials and students in cash and in kind. In addition, it is understood that service conditions that will provide income for a large number of people are stipulated. In the light of this information, it is seen once again that women members of the dynasty are active in many areas from education to economy and play a serious role in the statesociety meeting.

Keywords
History, Foundation, Waqfiya, Ottoman Empire, Fatma Hanım Sultan.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Yayın Kabulü

    Kıymetli Yazarlarımız,

    Dergimizin 86. sayısı (bahar sayısı) için makale kabulu sona ermiştir. 87. sayımız (yaz sayısı) makale kabul edilmektedir. 

     Dergimiz 2021 yılı itibariyle derleme çalışmaları kabul etmemektedir. 

    Kıymetli Yazarlarımız,

    Dergimizin "Hakkımızda" menüsünü inceledikten sonra makalelerinizi dergi sistemine yüklemenizi rica ediyoruz. 

    Dergimize gönderilen çalışmalarda TR Dizin Başvuru Koşulları ve Dergi Değerlendirme Kriterleri gereğince araştırma etiğine yönelik neler yapıldığı ve araştırmanın hangi etik kriterler dikkate alınarak hazırlandığı açıklanmalıdır. Ayrıca araştırmaların niteliğine göre etik kurul belgesi veya uygulama izni makalenin ekinde verilmelidir. Dergimizin 2020 yılı ikinci sayısı itibariyle bütün çalışmalar için bu kurallar işletilecektir.

    Sayın Yazarlarımız, 1 Ocak 2019 itibariyle dergimizde yayımlancak makalelerin intihal raporlarının da dergimize iletilmesi gerekmektedir. İntihal raporlarında kabul edilebilir benzerlik oranı %15'tir ve makalenin tamamının ayrıntılı raporu gerekmektedir.

    ÇALIŞMALARINIZLA İLGİLİ İSTEK VE SORULARINIZI, SADECE dergi@ekevakademi.org ADRESİNDEN E-POSTA OLARAK YA DA MAKALE TAKİP SİSTEMİ ÜZERİNDEN MESAJ YOLUYLA İLETİNİZ. 

    EKEV AKADEMİ DERGİSİ'NE GÖNDERİLEN ÇALIŞMALAR EDİTÖR ONAYI ALINMADAN GERİ ÇEKİLEMEZ VE BAŞKA BİR DERGİDE YAYIMLANAMAZ. GÖNDERDİĞİNİZ ÇALIŞMALARIN TELİF HAKKI DERGİYE AİT OLUP AKSİ DURUMDA OLUŞABİLECEK SORUNLARDAN YAZAR SORUMLUDUR.

    DERGİMİZDE YAYIMLANAN MAKALELERİNİÇERİĞİNDEN VE İÇERİĞİNDE YER ALAN İFADELERDEN MAKALE YAZAR/YAZARLARI SORUMLUDUR.

    Yazı gönderme ve kabul işlemleri artık sitemizdeki menüden ulaşılabilen Makale Takip Sistemi vasıtasıyla online olarak gerçekleştirilmektedir.Yazarlarımız Makale Takip Sistemi'ne üye olup üyelik onay işleminden sonra yazılarını Sistem üzerinden gönderebilmektedir.

    UYARI!! LÜTFEN GÖNDERECEĞİNİZ MAKALELERİ YAZIM VE YAYIN KURALLARIMIZA GÖRE YENİDEN GÖZDEN GEÇİREREK GÖNDERİNİZ.



Adres :
Telefon : Faks :
Eposta :dergi@ekevakademi.org

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri