eISSN:2148-0710 - pISSN:1301-6229 English
Anasayfa  |  Künye   |  Haberler  |  İletişim

Menü

Hızlı Erişim







MUKAYESETÜ’L-LÜGATEYN’E GÖRE AZERBAYCAN TÜRKÇESİ İLE TÜRKİYE TÜRKÇESİ ARASINDAKİ YALANCI EŞDEĞERLER
(The False Friends in Azerbaijan Turkish and Turkey Turkish According to Mukayesetü’l-Lügateyn )

Yazar : Ahmet Haşimi    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 25
Sayı : 86
Sayfa : 37-56
Dergiye Geliş Tarihi : 20.02.2021
Yayımlanma Tarihi : 24.05.2021
DOI Number: :
Cite : Ahmet Haşimi , (25). MUKAYESETÜ’L-LÜGATEYN’E GÖRE AZERBAYCAN TÜRKÇESİ İLE TÜRKİYE TÜRKÇESİ ARASINDAKİ YALANCI EŞDEĞERLER. Ekev Akademi Dergisi, 86, p. 37-56. Doi: 10.17753/Ekev1907.


Özet
Türk dünyası ortak ata kültür mirası farklı coğrafyalarda çeşitli etkiler altında yeniden yoğrularak şekillenmektedir. Meydana getirilen edebî eserler, Türk unsurlarının birbiriyle ilişkilerini artırması amacıyla karşılıklı olarak aktarılmaktadır. Fakat yüzyıllardır birbirinden çeşitli sebepler altında ayrı düşmüş ve iletişimi kesilmiş unsurların dillerinde de farklılıklar ortaya çıkmıştır. Bu durum aktarma çalışmalarında birtakım zorlukları beraberinde getirmektedir. Çeşitli düzeylerde ortaya çıkan aktarma hatalarının biri de yalancı eş değer kelimelerle ilgilidir. Yalancı eş değerlik, kaynak ve hedef anlaşma birimlerinde eş değer gözüken fakat eş değer olmayan kelime, yapı ve dizim birimleridir. Ana dili Azerbaycan Türkçesi ile yaşadığı ülkenin dili olan Farsçayı çok iyi bilen Heyet, bu iki dili; kökenleri, ses uyumu, fiilleri ve kelimelerinin özellikleri bakımından karşılaştırarak Türkçenin fiil ve kelime türetme özelliği açısından daha zengin olduğunu örneklerle ispatlamaya çalışmıştır. Mürsel Öztürk tarafından Farsçadan Türkçeye çevrilen Mukayesetü’l-Lügateyn’in sözlük bölümünde Azerbaycan Türkçesine ait 1650 kelimenin Farsça karşılığı verilmiştir. Bu çalışmada Mukayesetü’l-Lügateyn’e göre Azerbaycan Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasındaki yalancı eşdeğerlikler tespit edilmeye çalışılacaktır. Bu kelimeler üzerinde yapılan araştırmada 71 yalancı eş değer kelime tespit edilmiştir. Yapılan incelemede bu kelimelerin bazılarının tam yalancı eş değer kelime bazılarının da özellikle derleme ve tarama sözlüklerinde karşılıkları bulunduğu için kısmi yalancı eş değer kelimeler olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmanın sonunda da aktarma çalışmalarının önemi vurgulanarak aktarmalarda yalancı eş değer kelimelerle ilgili hataların azaltılması için bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler
Yalancı Eş Değerler, Lehçe İçi Aktarma, Mukayesetü'l-Lügateyn, Azerbaycan Türkçesi, Aktarma Problemleri.

Abstract
The common ancestor cultural heritage of the Turkish world is being shaped by being re-kneaded in different geographies under various influences. The literary works produced are transferred mutually in order to increase the relations of Turkish elements with each other. But for centuries, there have been differences in the languages of the elements that have been separated from each other for various reasons and whose communication has been interrupted. This situation brings with it some difficulties in transfer studies. One of the transmission errors that occur at various levels is related to false friends words. False friend is a word, structure, and syntax units that appear equivalent in source and target agreement units, but are not equivalent. The delegation knows very well Azerbaijani Turkish and Persian, the language of the country in which they live. He tried to prove with examples that Turkish is richer in terms of verb and word derivation features by comparing origins, sound harmony, verbs and words. In the dictionary section of Mukayesetü'l-Lügateyn, which was translated from Persian to Turkish by Mürsel Öztürk, Persian equivalent of 1650 words belonging to Azerbaijani Turkish is given. In this study, according to Mukayesetü’l-Lügateyn in Azerbaijani Turkish false friends between Turkey Turkish will be studied to determine. In the research conducted on these words, 71 false friend words were found. In the examination, it was concluded that some of these words are exact false friend words and some of them are partial false friend words, especially since they have equivalents in the Compilation and Screening dictionaries. At the end of the study, some suggestions were made to reduce the mistakes about the sample of false friend words in quotations by emphasizing the importance of transference studies.

Keywords
False Friends, İntra-Lingual Translation, Mukayesetü'l-Lügateyn, Ajerbaıjani Turkish, Transmission P

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Yayın Kabulü

    Kıymetli Yazarlarımız,

    Dergimizin 86. sayısı yayımlanmıştır. 

    Dergimizin 87. sayısı (yaz sayısı) için makale kabulu sona ermiştir. 88. sayımız (bahar sayısı) makale kabul edilmektedir. 

     Dergimiz 2021 yılı itibariyle derleme çalışmaları kabul etmemektedir. 

    Kıymetli Yazarlarımız,

    Dergimizin "Hakkımızda" menüsünü inceledikten sonra makalelerinizi dergi sistemine yüklemenizi rica ediyoruz. 

    Dergimize gönderilen çalışmalarda TR Dizin Başvuru Koşulları ve Dergi Değerlendirme Kriterleri gereğince araştırma etiğine yönelik neler yapıldığı ve araştırmanın hangi etik kriterler dikkate alınarak hazırlandığı açıklanmalıdır. Ayrıca araştırmaların niteliğine göre etik kurul belgesi veya uygulama izni makalenin ekinde verilmelidir. Dergimizin 2020 yılı ikinci sayısı itibariyle bütün çalışmalar için bu kurallar işletilecektir.

    Sayın Yazarlarımız, 1 Ocak 2019 itibariyle dergimizde yayımlancak makalelerin intihal raporlarının da dergimize iletilmesi gerekmektedir. İntihal raporlarında kabul edilebilir benzerlik oranı %15'tir ve makalenin tamamının ayrıntılı raporu gerekmektedir.

    ÇALIŞMALARINIZLA İLGİLİ İSTEK VE SORULARINIZI, SADECE dergi@ekevakademi.org ADRESİNDEN E-POSTA OLARAK YA DA MAKALE TAKİP SİSTEMİ ÜZERİNDEN MESAJ YOLUYLA İLETİNİZ. 

    EKEV AKADEMİ DERGİSİ'NE GÖNDERİLEN ÇALIŞMALAR EDİTÖR ONAYI ALINMADAN GERİ ÇEKİLEMEZ VE BAŞKA BİR DERGİDE YAYIMLANAMAZ. GÖNDERDİĞİNİZ ÇALIŞMALARIN TELİF HAKKI DERGİYE AİT OLUP AKSİ DURUMDA OLUŞABİLECEK SORUNLARDAN YAZAR SORUMLUDUR.

    DERGİMİZDE YAYIMLANAN MAKALELERİNİÇERİĞİNDEN VE İÇERİĞİNDE YER ALAN İFADELERDEN MAKALE YAZAR/YAZARLARI SORUMLUDUR.

    Yazı gönderme ve kabul işlemleri artık sitemizdeki menüden ulaşılabilen Makale Takip Sistemi vasıtasıyla online olarak gerçekleştirilmektedir.Yazarlarımız Makale Takip Sistemi'ne üye olup üyelik onay işleminden sonra yazılarını Sistem üzerinden gönderebilmektedir.

    UYARI!! LÜTFEN GÖNDERECEĞİNİZ MAKALELERİ YAZIM VE YAYIN KURALLARIMIZA GÖRE YENİDEN GÖZDEN GEÇİREREK GÖNDERİNİZ.



Adres :
Telefon : Faks :
Eposta :dergi@ekevakademi.org

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri