eISSN:2148-0710 - pISSN:1301-6229 English
Anasayfa  |  Künye   |  Haberler  |  İletişim

Menü

Hızlı Erişim







ALİ B. HÜSEYİN EL-AMÂSÎ’NİN MECME‘U’L-HAVÂŞÎ VE’L-ETRÂF ADLI HAŞİYESİNDE TAHLİLÎ TEFSİR METODU
(The Analytical Tafsir Method of Ali b. Hussein al-Amâsî in His Khashiya Named Majma’ al-Khawâshî Wa’l-Atrâf )

Yazar : Naim DÖNER    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 23
Sayı : 78
Sayfa : 407-432
Dergiye Geliş Tarihi : 4.10.2018
Yayımlanma Tarihi : 15.07.2019


Özet
Osmanlı tarihinde Ali b. Hüseyin el-Amâsî adlı iki müelliften söz edilmektedir. Bunlardan birisi Tariku’l-Edeb müellifi Ali b. Hüseyin el-Amâsî Alaüdddin Çelebi, XV. Yüzyılda yaşamış ve 875/1470-71 tarihinde vefat etmiştir. Diğeri ise XVII. yüzyılda yaşayan Ali b. Hüseyin el-Amâsî’dir. Hayatına dair bilgiler yok denecek kadar azdır. Elde ettiğimiz bilgiler, Kadı Beydâvî’nin tefsîrine yapılan “Mecme‘u’l-havâşî ve’l-etrâf “adlı haşiyenin Ali b. Hüseyin el-Amâsî’ye ait olduğu ihtimalini kuvvetlendirmektedir. 1204/1789 tarihinde istinsah edilen haşiyenin müstensihi bilinmemektedir. Elyazması halinde olan haşiye, Fatiha suresi tefsîrinden ibaret olup 72 varaktır. Haşiyenin baş tarafında 4 varaklık 4 risale bulunmaktadır. Haşiye müellif Amâsî, tefsîr yaparken dil ilimleri, (dil bilim, sarf-naihv, lügat) tasavvuf, kelam, felsefe, fıkıh ve usulü gibi farklı alanlara girmektedir. Âyetleri, âyetler ve hadislerle tefsîr etmekte ve kırâaat meselelerine çokça yer vermektedir. Müellife göre Allah, Kur’ân’da insanların dünyevi ve uhrevi maslahatlarını açıklamıştır. Bu nedenle Kur’ân âyetleri üzerinde derin bir şekilde düşünmek gerekir. Amâsî, Fatiha sûresinin isimleri, hamd, şükür, hidâyet, nimet, marifet gibi kavramlar ile hidâyet ve türleri, nimet ve çeşitlerini açıklarken felsefî ve tasavvufî izahlar yapar. Kelimelerin etimolojik yapısı üzerinde durur, kırâat farklılıkları ve bunlardan doğan nahvî-gramatik tahlillerde bulunur. Bir bütün olarak onun tefsîr yöntemi, tahlili tefsîr örneğini oluşturduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler
Tefsîr, Ali Amâsî, Mecme‘u’l-Havaşîve’l-Etrâf, Kur’ân, Fatiha.

Abstract
There are two writers mentioned with the name of Ali b. Hussain al-Amasi in the Period of Ottoman. One is Ali b. Hussain al-Amasi Aladdin Chelebi, author of the work Tarik al-Adab who lived in the 15th century and died on 875/1470-71. There is little information on the other personality, Ali b. Hussain al-Amasi, who was live in 17th century. The findings of the present study demonstrated that the annotation titled Majma’ al-Khawâshî wa’l-Atrâf, a commentary on Qadi al-Baydawî could be written by Ali b. Hussain al- Amasi. The copyist of the Khashiyah copied on 1204/1789 is not known. The handwritten manuscript includes the Fatiha surah and consists of 72 foils. In the beginning of the Khashiyah, there are four epistles in four foils. Amasi encompasses different fields such as linguistic sciences, mysticism, kalam, philosophy, fiqh and methodology in his comments. He interprets Quranic verses with verses and hadith and discusses issues on recitation at a great extend. According to him in the Quran, Allah reveals the earthly and human affairs of the mankind. Therefore it is necessary to deeply think about the Quranic verses. Amasi conducts philosophical and mystical explanations while explaining concepts such as the names of the Fatiha surah, praise, gratitude, guidance, blessing and ingenuity and the right path and its types and blessing and its varieties. It addresses the roots of the words and analyzes recitation differences and resulting grammatical variations. It can be argued that his hermeneutical method is an example of analytical hermeneutics as a whole.

Keywords
Tafsir, Ali al-Amâsî, Majma’ al-Khawâshî wa’l-Atrâf, Quran, Surah al- Fatiha.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Yayın Kabulü

    Kıymetli Yazarlarımız,

    Dergimizin 2019 yılı 3.sayısı için makale kabulü sona ermiştir. 2019 yılı son sayısı için makale kabulü ise devam etmektedir. 

    Dergimizin 78. sayısı yayımlanmıştır.

    Sayın Yazarlarımız, 1 Ocak 2019 itibariyle dergimizde yayımlancak makalelerin intihal raporlarının da dergimize iletilmesi gerekmektedir. İntihal raporlarında kabul edilebilir benzerlik oranı %15'tir. 

    ÇALIŞMALARINIZLA İLGİLİ İSTEK VE SORULARINIZI, SADECE dergi@ekevakademi.org ADRESİNDEN E-POSTA OLARAK YA DA MAKALE TAKİP SİSTEMİ ÜZERİNDEN MESAJ YOLUYLA İLETİNİZ. 

    EKEV AKADEMİ DERGİSİ'NE GÖNDERİLEN ÇALIŞMALAR EDİTÖR ONAYI ALINMADAN GERİ ÇEKİLEMEZ VE BAŞKA BİR DERGİDE YAYIMLANAMAZ. GÖNDERDİĞİNİZ ÇALIŞMALARIN TELİF HAKKI DERGİYE AİT OLUP AKSİ DURUMDA OLUŞABİLECEK SORUNLARDAN YAZAR SORUMLUDUR.

    DERGİMİZDE YAYIMLANAN MAKALELERİNİÇERİĞİNDEN VE İÇERİĞİNDE YER ALAN İFADELERDEN MAKALE YAZAR/YAZARLARI SORUMLUDUR.

    Yazı gönderme ve kabul işlemleri artık sitemizdeki menüden ulaşılabilen Makale Takip Sistemi vasıtasıyla online olarak gerçekleştirilmektedir.Yazarlarımız Makale Takip Sistemi'ne üye olup üyelik onay işleminden sonra yazılarını Sistem üzerinden gönderebilmektedir.

    UYARI!! LÜTFEN GÖNDERECEĞİNİZ MAKALELERİ YAZIM VE YAYIN KURALLARIMIZA GÖRE YENİDEN GÖZDEN GEÇİREREK GÖNDERİNİZ.



Adres :
Telefon : Faks :
Eposta :dergi@ekevakademi.org

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri