eISSN:2148-0710 - pISSN:1301-6229
Home  |  Legal   |  News  |  Contact   |  Türkçe

Quick access







Özet


ŞÎA İMÂMİYYE’NİN HUMUS ANLAYIŞI VE TAHLİLİ
Şîa İmâmiyye, humus/beşte birlik vergi konusunu, ayrı müstakil bir bölüm olarak ele almış ve ona diğer fıkıh ekollerden daha fazla önem vermiştir. Ganimet kelimesinin sözcük anlamından hareket ederek ve imamlardan gelen rivayetlere dayanarak, ayrıca humusla ilgili âyete getirdikleri farklı yoruma binaen, elde edilen her türlü kazanç/geliri ganimet kapsamına dâhil etmişlerdir. Dolayısıyla Şîa İmâmiyye’ye göre sadece savaş yoluyla elde edilen şeylerden değil; ticaret, sanayi, ziraat, işçilik vb. yollarla elde edilen her türlü kazanç/gelirden humus/ beşte birlik vergi verilmesi gerekir. Onlara göre ayrıca maden, define, haramla karışmış mal, deniz ürünleri ve Müslümanın zimmîye sattığı araziden de beşte birlik vergi verilmesi gerekir. Mükellef, yılsonunda elde ettiği gelir/kazancı hesaplar ve yıllık ihtiyacından artan kısmın beşte birini humus/beşte birlik vergi olarak verir. Şîa İmâmiyye’ye göre beşte birlik vergi olarak toplanan mal altıya bölünür. Allah (c.c) ve Rasûlü’ne (s) ait iki hisseyi veraset yoluyla, Allah Rasûlü’nün (s) yakınlarına ait üçüncü hisseyi ise asil olarak imam alır. İmam zahir ise bizzat kendisi; gaib ise onun yerine geçen naibi alır. Geri kalan diğer üç hisse ise, sadece Ehl-i Beyt’ten olan yetimlere, ihtiyaç sahibi kişilere ve harçlıksız yolda kalmışlara verilir. Ehl-i Sünnet fıkıh ekolleri, Hz. Peygamber (s) ve Hulefâ-i Râşidîn’in (r. anhum) uygulamalarına dayanarak beşte birlik verginin, sadece savaş yoluyla edilen ganimet, maden, define ve deniz ürünlerinden alınması gerektiğine hükmetmiştir. Onlara göre beşte birlik vergi olarak toplanan mal, kamu hizmetinde kullanılmak ve yetimler, ihtiyaç sahibi kişiler ile harçlıksız yolda kalmışlar arasında dağıtılmak üzere beytülmala konur.

Anahtar Kelimeler
Humus, Şîa İmâmiyye, Ganimet, Ehl-i Beyt.

Advanced Search


Announcements


Adress :
Phone : Fax :
Email :dergi@ekevakademi.org

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri