eISSN:2148-0710 - pISSN:1301-6229
Home  |  Legal   |  News  |  Contact   |  Türkçe

Quick access







ÖYKÜCÜ YUSUF ATILGAN’IN PRAGMATİK SAPLANTILARI
(The Pragmatic Obsessionso the Storyteller Yusuf Atılgan )

Author : Mehmet Akif Duman    
Type : Copyright
Printing Year : 23
Number : 79
Page : 297-318


Özet
Yusuf Atılgan başarısını anlatımındaki yalınlığa, karakterlerinin birçok okurun kendinden parçalar bulduğu toplumdan dışlanmış kronik varoluş problemlerine sahip insanlar olmasına, iç içe geçmiş soyut tasvirlerden ziyade eylem ağırlıklı bir dil kullanımına yahut bir türlü sükûnet bulmayan realist karamsarlığa borçlu değildir. Daha sınırlı bir sahada birbirleri ile mukayese imkânı vermesi açısından bilhassa öyküleri üstünde tatbike çalışacağımız (fakat romanlarını da ihmal etmeyeceğimiz) üzere Yusuf Atılgan’ın başarısı “dili lokasyonel ve perlokasyonel katman arasında dengeleyip kendi hususi pragmatik düzenini kurmasında” yatar. Bu vesile ile dil-eylem teorisinin temel düzenini bilhassa “perlokasyon” ifadesi üstünde yoğunlaşarak izah ettikten sonra (Peirce’ün kendi pragmatik anlayışını vurgulamak için olgunluk çağında kullanmaya başladığı pragmatisizm ile aradaki farkı ihmal etmeden) Ch. S. Peirce, W. James, F. C. S. Schiller, J. Dewey merkezli (yani çok yönlü) pragmatiği Yusuf Atılgan’ın metinlerine tatbike çalışacağız. Tahlil esnasında gerekli olan teorik bilgi de çok tafsilata girilmeden mukayeseli olarak verilecektir. Bu çözümlemeler silsilesinin nihai istikameti “pragmatizmin edebi metin tahlilindeki işlevselliği” olacağı ve dil-felsefesinin felsefeden ziyade dile ait (bilhassa da semiyotik istikametli) disiplinlere dahil olduğunu düşündüğümüz için teori ve pratiği yan yana yahut iç içe vermeye gayret edeceğiz. Yapılan analizlerin de göstereceği üzere Y. Atılgan daha ziyade anti-pragmatik bir tavır ile Peirce’ün yeni pragmatik anlayışı olan “pragmatisizm” arasında bir yerlerdedir.

Anahtar Kelimeler
Yusuf Atılgan, Pragmatizm, Ch. S. Peirce, W. James, Dil-Eylem Teorisi.

Abstract
Yusuf Atılgan does not owe his success to the clarity in his narration, not to the fact that the characters are society-excluded people with chronic existential problems, in which many readers see parts of themselves, not to the use of a action-based language rather than intertwined abstract narration or not to a realistic depression that never finds peace. So that a comparison in a narrower field is possible, we will try to make the applications especially on his stories (without neglecting his novels). The success of Yusuf Atılgan is that he balances the language between the locutionary and perlocutionary levels and builds his own special pragmatic order. After explaining the basic order of speech-act theory (without neglecting the distinction of pragmaticism), we will try to apply the pragmatics based on Ch. S. Peirce, W. James, F. C. S. Schiller, J. Dewey (thus versatile) to Yusuf Atılgan's texts. Since I think that the ultimate direction of this sequence of analyzes will be the “functionality of pragmatism in analyzes of literary texts” and that language philosophy belongs more to the disciplines of language rather than philosophy, I will try to deliver the theory and practice side by side, or inside each other. As the analyzes will show, Yusuf Atilgan is settled between a more anti-pragmatic attitude and Pragmaticism, the new pragmatist understanding of Peirce.

Keywords
Yusuf Atılgan, Pragmatism, Ch. S. Peirce, W. James, Speech Act Theory.

Advanced Search


Announcements


Adress :
Phone : Fax :
Email :dergi@ekevakademi.org

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri