eISSN:2148-0710 - pISSN:1301-6229
Home  |  Legal   |  News  |  Contact   |  Türkçe

Quick access







HİMÂYE ARAYAN ŞAİRİN SULTANA NİYAZI: II. BAYEZİD DÖNEMİ ŞAİRİ GAYBÎ VE TERBİYET-NÂME’Sİ
(A Poets Supplication Who Expect Sultan’ s Patronage: Gaybî The Poet of Bayezid II’ss Period and His Terbiyet-Nâme )

Author : Serkan Türkoğlu    
Type : Copyright
Printing Year : 22
Number : 73
Page : 513-556


Özet
Osmanlı edebiyatındaki hâmîlik sistemi, başta padişahlar olmak üzere devlette üst düzey görevlerde yer alan kişilerin sanatkârları maddi ve manevi destekleriyle koruma altına almaları şeklinde uygulanmıştır. Bu uygulama, bir müddet sonra bir gelenek hâline gelmiş ve yüzyıllarca varlığını devam ettirmiştir. Divan şairleri de hem maddi bir gelir elde etmek hem de toplum içerisinde saygın bir konuma ulaşabilmek amacıyla hâmîlerle yakın temas kurma gayreti içinde olmuşlardır. Osmanlı padişahlarının şiirle ilgilendikleri, hatta bir kısmının divan tertip edecek kadar çok sayıda şiir kaleme aldığı bilinmektedir. Padişahlar, şiir ve sanata olan ilgilerinin bir neticesi olarak şairleri ve sanatkârları da himaye etmişlerdir. Kendisi de bir şair olan, Adlî mahlasıyla şiirler kaleme alan II. Bayezid, saltanatı yıllarında birçok âlim, şair ve sanatkârı himayesi altına almış ve onlara maddi yardımlarda bulunmuştur. II. Bayezid dönemi şairlerinden olan Gaybî, padişahın himâyesi altına girebilmek, ondan destek görebilmek için Terbiyet-nâme adlı bir eser kaleme almıştır. Hayatı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmayan şairin tespit edilebilen tek eseri, Terbiyet-nâme’dir. Bu çalışmada, öncelikle Osmanlı edebiyatında hâmîlik geleneği ile ilgili birtakım bilgiler sunulmuştur. Ardından, II. Bayezid dönemi şairlerinden olan Gaybî ile ilgili bazı tespitlerde bululnulmuş ve eldeki tek eseri Terbiyet-nâme, şekil ve içerik yönünden ele alınarak eserin transkripsiyonlu metni verilmiştir.

Anahtar Kelimeler
Gaybî, Terbiyet-nâme, II. Bayezid, Himâye, Hâmî.

Abstract
In the Ottoman literature Padishah and top bureaucrats carried out patronage mechanism by protecting artists with moral and material support. This mechanism became a tradition by the time and continued for years. Ottoman poets essayed to get in contact with top mentors in an effort to attain moral and material support by earning respect at society. Ottoman Padishah were interested in poetry and also some of the wrote poesies enough to fix up e divan. As a result of their interest to poetry they patronised poets and artists. Bayezid II as a poet wrote poesies with the name of Adlî patronized many of the poets, artists and scholars; supported them by moral and material aspects who lived in his period. Gaybî is a poet lived in Bayezid II’s period, wrote a work named as Terbiyet-nâme for the purpose of attaining Padishah’s patronage and his support. We have no informaton about his life and also the only work that belong to the poet is Terbiyet-nâme. In this article, formerly we presented some information about patronage mechanism in Ottoman literature. And then we made some determination about the Bayezid II period poet Gaybî and his only known work which is named as Terbiyet-nâme is examined by its form and content features. At the last we transmitted the text.

Keywords
Gaybî, Terbiyet-name, II. Bayezid, auspices, protector.

Advanced Search


Announcements


Adress :
Phone : Fax :
Email :dergi@ekevakademi.org

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri